چرا سیلندر هیدرولیک روغن می‌دهد؟ علت نشتی و روش پیدا کردن آن

دیدن روغن روی میله جک، خیس شدن اطراف درپوش یا جمع شدن روغن زیر دستگاه، نشانه ای است که باید منبع آن مشخص شود. با این حال، هر بار روغن دادن سیلندر هیدرولیک به معنی خراب بودن پکینگ نیست. گاهی روغن از شیلنگ یا اتصال بالاتر نشت می کند و روی بدنه پایین می آید؛ گاهی هم مشکل داخل مدار است و هیچ قطره ای بیرون دیده نمی شود.

فرسودگی آب بند، آسیب سطح میله، آلودگی، لقی قطعات، نصب نادرست و کارکرد خارج از محدوده فشار و دما، از علت های مهم نشتی هستند. برای پیدا کردن علت، ابتدا باید نوع نشتی و اولین محل خروج روغن را مشخص کرد؛ تعویض قطعه بدون این بررسی ممکن است فقط برای مدت کوتاهی مشکل را پنهان کند.

نشتی بیرونی با نشتی داخلی چه تفاوتی دارد؟

در نشتی بیرونی، روغن از مدار خارج می شود؛ مثلا از محل خروج میله، اتصال شیلنگ، پورت یا درز درپوش. آب بند میله وظیفه جلوگیری از خروج روغن در اطراف میله را دارد و آب بندهای ثابت، اتصال قطعات بدون حرکت نسبی را آب بندی می کنند.

در نشتی داخلی، روغن می تواند از مسیر نامطلوب، مانند اطراف پیستون، بین دو محفظه عبور کند. در این حالت ممکن است بدنه خشک باشد، اما عملکرد دستگاه تغییر کند. افت نیرو یا پایین رفتن تدریجی جک به تنهایی، خرابی آب بند پیستون را ثابت نمی کند؛ شیرها و اجزای نگهدارنده بار هم باید بررسی شوند.

قبل از بررسی، دستگاه را ایمن کنید

جک ممکن است وزن یک بازو، میز یا بار سنگین را نگه داشته باشد. پیش از نزدیک شدن، بار را طبق دستورالعمل سازنده در وضعیت ایمن قرار دهید و با تکیه گاه مکانیکی مناسب مهار کنید. سپس منابع انرژی را جدا و قفل کنید و فشار باقی مانده، از جمله فشار ذخیره شده در آکومولاتور، طبق روش مجاز تخلیه شود. خاموش کردن پمپ به تنهایی کافی نیست.

برای پیدا کردن نشتی، دست یا انگشت را روی شیلنگ و اتصال نکشید؛ دستکش هم مجوز این کار نیست. جت باریک روغن پرفشار می تواند به زیر پوست نفوذ کند. در صورت احتمال چنین آسیبی، حتی با زخم کوچک، باید فوری به اورژانس مراجعه شود و نوع سیال اعلام شود.

علت های رایج روغن دادن سیلندر هیدرولیک

۱. آب بند میله فرسوده یا آسیب دیده است

آب بند میله در تماس مداوم با سطح متحرک قرار دارد. سایش، بریدگی لبه یا تغییر شکل می تواند عملکرد آن را مختل کند. در این وضعیت، ممکن است روغن در اطراف خروجی میله جمع شود یا هنگام حرکت، رد خیسی قابل توجه باقی بماند.

با این حال، فقط تعویض پکینگ کافی نیست. سطح میله، وضعیت شیار و لقی بوش باید همزمان بررسی شوند؛ وگرنه آب بند جدید هم ممکن است دوباره آسیب ببیند.

۲. سطح میله خط افتاده یا بار جانبی وجود دارد

خراش، خوردگی، ضربه و آسیب پوشش میله می توانند به لبه آب بند صدمه بزنند. اگر میله تاب داشته باشد یا بار خارج از راستای مناسب وارد شود، تماس و فرسودگی هم ممکن است نامتقارن شود.

این مشکل گاهی با سایش بیشتر در یک سمت آب بند یا بوش همراه است. تعمیرکار باید علاوه بر وضعیت سطح، هم راستایی نصب، راهنمای بار و سلامت بوش ها را بررسی کند. پولیش خودسرانه میله، بدون کنترل ابعاد و کیفیت سطح، راه حل قابل اتکایی نیست.

۳. گردگیر خراب است یا روغن آلودگی دارد

گردگیر ورودی میله برای محدود کردن ورود گرد و خاک و آلودگی به داخل سیلندر به کار می رود. خرابی آن می تواند مسیر ورود ذرات را باز کند. ذرات موجود در روغن نیز ممکن است به سطوح و آب بندها آسیب بزنند.

اگر پس از تعویض آب بند، نشتی زود تکرار می شود، وضعیت گردگیر، فیلتر، تمیزی روغن و روش مونتاژ را بررسی کنید. نصب قطعه جدید در یک مجموعه آلوده، علت خرابی را برطرف نمی کند.

۴. فشار، دما یا نوع سیال با آب بند سازگار نیست

آب بند باید برای مجموعه شرایط واقعی انتخاب شود. دمای نامناسب می تواند خواص آن را تغییر دهد و سیال ناسازگار هم ممکن است باعث تورم، نرم شدن یا تخریب شود. فشار و لقی نامناسب نیز می توانند زمینه بیرون زدگی و آسیب آب بند را فراهم کنند.

اصول کلی این موضوع در مقاله تاثیر دما و فشار بر عمر واشر های لاستیکی توضیح داده شده است. برای سیلندر، محدوده مجاز باید از مشخصات همان آب بند و سازنده دستگاه استخراج شود؛ یک جنس برای همه روغن ها و شرایط مناسب نیست.

۵. اورینگ یا آب بند ثابت آسیب دیده است

نشتی از درز گلند یا درپوش می تواند به آب بند ثابت مربوط باشد. بریدگی هنگام نصب، ابعاد نامناسب، خرابی شیار یا تغییر شکل آب بند، از مواردی هستند که باید بررسی شوند. روش آب بندی در همه سیلندرها یکسان نیست.

برای آشنایی با نشانه های خرابی این قطعه، راهنمای چرا اورینگ پاره می شود؟ نشانه هایی که قبل از خرابی باید جدی بگیرید را ببینید. سفت کردن بیشتر پیچ ها، بدون دستورالعمل و گشتاور مجاز، جای بررسی علت نشتی را نمی گیرد.

۶. آب بند اشتباه نصب شده یا قطعه جایگزین مناسب نیست

نشتی بلافاصله پس از تعمیر می تواند با جهت نصب، آسیب لبه در عبور از رزوه، پیچ خوردگی یا انتخاب پروفیل اشتباه ارتباط داشته باشد. دو قطعه با ظاهر و قطر نزدیک، لزوما جایگزین یکدیگر نیستند.

برای انتخاب، فقط اندازه گیری آب بند کهنه کافی نیست؛ قطعه مصرف شده ممکن است تغییر شکل داده باشد. کد قطعه، نقشه یا ابعاد شیار، نوع آب بندی، جنس و شرایط کار باید با هم تطبیق داده شوند.

چگونه محل نشتی سیلندر را پیدا کنیم؟

مرحله اول: وضعیت شروع نشتی را ثبت کنید

پیش از باز کردن مجموعه، مشخص کنید نشتی از چه زمانی شروع شده است: پس از تعمیر، تعویض روغن، برخورد میله یا افزایش بار؟ همچنین ثبت کنید در حالت توقف دیده می شود یا هنگام حرکت و آیا با گرم شدن دستگاه تغییر می کند.

این اطلاعات به تفکیک علت ها کمک می کنند. برای مثال، شروع مشکل بعد از تعمیر، بررسی نصب و مشخصات قطعه را در اولویت قرار می دهد؛ اما به تنهایی نتیجه قطعی نیست.

مرحله دوم: سطح را پس از ایمن سازی تمیز کنید

پس از مهار بار، قطع انرژی و رفع فشار، روغن و آلودگی سطح بیرونی را با روش و ماده مورد تایید سازنده پاک کنید. اطراف پورت ها، اتصالات، درز درپوش و گلند باید قابل مشاهده باشند.

هدف، حذف ردهای قدیمی است تا روغن باقی مانده با نشتی فعال اشتباه نشود. پیش از تمیزکاری عکس بگیرید و از ورود آلودگی یا ماده شوینده به قطعات جلوگیری کنید.

مرحله سوم: اولین نقطه خیس شدن را مشخص کنید

در بررسی، از محل های بالاتر و اتصالات شروع کنید و مسیر احتمالی جاری شدن روغن را دنبال کنید. قطره ای که زیر سیلندر می افتد، ممکن است از یک اتصال در قسمت بالای آن آمده باشد.

اگر برای آشکار شدن نشتی به راه اندازی نیاز است، آزمون باید توسط فرد آموزش دیده، طبق دستورالعمل و با حفظ فاصله و حفاظ انجام شود. تمیزکاری، لمس قطعات و سفت کردن اتصال زیر فشار انجام نشود. برای بازدید نزدیک، دستگاه دوباره ایمن و بی فشار شود.

مرحله چهارم: نشتی داخلی را با آزمون تخصصی بررسی کنید

اگر بیرون مجموعه خشک است اما جک موقعیت را نگه نمی دارد، بررسی ظاهری کافی نیست. تعمیرکار باید با توجه به نقشه مدار، رفتار سیلندر را از شیر کنترل و شیرهای نگهدارنده بار تفکیک کند و آزمون مجاز فشار یا دبی را انجام دهد.

باز کردن شیلنگ برای مشاهده عبور روغن، آزمون عمومی و قابل اجرای اپراتور نیست. نحوه مهار بار، فشار احتمالی محبوس و تغییرات فشار مدار باید در طراحی آزمون در نظر گرفته شود.

آیا تعویض پکینگ، نشتی را برطرف می کند؟

اگر علت فقط فرسودگی آب بند باشد و سطوح، شیار و بوش سالم باشند، تعویض مجموعه مناسب می تواند راهکار باشد. اما میله آسیب دیده، لقی زیاد، آلودگی یا فشار خارج از محدوده باید همزمان اصلاح شوند.

قطعه سخت تر هم لزوما بهتر نیست. سختی، جنس، پروفیل و ابعاد شیار باید با هم انتخاب شوند. مقاله سختی Shore A چیست؟ راهنمای انتخاب سختی مناسب لاستیک و واشر مفهوم سختی را توضیح می دهد؛ انتخاب نهایی آب بند متحرک به اطلاعات فنی بیشتری نیاز دارد.

پس از تعمیر، نتیجه باید در شرایط آزمون مجاز و سپس کارکرد کنترل شده بررسی شود. تمیز ماندن محل قبلی نشتی، عملکرد حرکت و وضعیت نگهداری بار باید مطابق معیارهای سازنده ارزیابی شوند.

جمع بندی

برای هر سیلندر، سابقه تعمیر و مشخصات آب بند مصرفی را نگه دارید. نشتی تکراری را فقط با تعداد دفعات تعویض پکینگ نسنجید؛ زمان شروع، شرایط کار و شکل آسیب قطعه قبلی را ثبت کنید.

در برنامه نگهداری، این موارد را بگنجانید:

• کنترل وضعیت میله و گردگیر.
• پایش تمیزی روغن و سرویس فیلتر طبق دستورالعمل.
• بررسی هم راستایی نصب و بوش های راهنما.
• ثبت فشار و دمای واقعی کار با تجهیزات مناسب.
• استفاده از قطعه قابل شناسایی و سازگار با سیال.
• تمیز نگه داشتن قطعات در زمان تعمیر و مونتاژ.

سوالات متداول

1. آیا هر رد روغن روی میله نشتی محسوب می شود؟ وجود فیلم بسیار نازک روانکاری در بعضی طراحی ها با چکه و جمع شدن روغن تفاوت دارد. از روی ظاهر به تنهایی نمی توان درباره طبیعی بودن آن تصمیم گرفت. معیار، طراحی مجموعه و حدود اعلامی سازنده است؛ قطره سازی یا افزایش خیسی باید بررسی شود.
2. آیا پایین رفتن جک حتما از پکینگ پیستون است؟ خیر. نشتی داخلی سیلندر یکی از احتمال هاست؛ اشکال شیرها و مدار نگهداری بار نیز باید بررسی شود. تشخیص به نقشه و آزمون کنترل شده نیاز دارد.
3. برای بررسی و انتخاب آب بند چه اطلاعاتی آماده کنیم؟ مدل سیلندر، کد قطعه، ابعاد شیار، نوع روغن، فشار و دمای کار، عکس محل نشتی و سابقه تعمیر را آماده کنید. این اطلاعات برای گفت و گو با تعمیرکار و استعلام قطعه مناسب از متین رابر کاربرد دارد.